Hoe krijg je een hele groep kinderen mee bij het filmen

Het fijne aan filmen met een groep is dat er voor elk kind een plek is. De durfal, de verlegen kijker, de regelaar, degene die het liefst alles uit elkaar haalt: ze hebben er allemaal een baan die bij ze past.

Dat gaat niet vanzelf, maar het is wel te regelen. Het komt neer op één ding: zorgen dat iedereen de hele tijd iets te doen heeft.

Niemand hoeft te wachten

Bij een film denk je eerst aan wie er te zien is. In de praktijk is "wie speelt wie" zelden waar het om draait. Kinderen leggen zich sneller neer bij een kleine rol dan volwassenen denken, zeker als die rol iets grappigs mag doen.

Wat wel telt is dat er altijd iets te doen is. Dus terwijl er gedraaid wordt, zet een tweede groepje alvast het decor van de volgende scène klaar, en houdt iemand de attributenlijst bij. Dan loopt de middag door.

Achter de camera zitten de leukste banen

De ploeg achter de camera is net zo belangrijk als de ploeg ervoor. Regisseur, camera, geluid, decor en de klapper. Vijf echte taken, met echte verantwoordelijkheid.

De regisseur zegt "actie" en "cut" en bepaalt of een scène goed genoeg was. Dat is de meeste macht die een kind die middag kan krijgen, en kinderen weten dat heel goed.

Laat die taken per scène wisselen. Dan is iedereen een keer regisseur geweest, iedereen heeft een keer gefilmd, en niemand heeft de hele middag hetzelfde gedaan. Het wisselen zelf geeft ook ritme aan de middag.

Het kind dat liever niet in beeld komt

Dat kind zit er bijna altijd bij, en dat is helemaal geen probleem. Bied iets aan dat objectief gaaf is: cameraman of monteur. Negen van de tien keer gaat zo'n kind er helemaal in op, en aan het eind heeft het meer aan de film gedaan dan de hoofdrolspeler.

Wat vaak gebeurt: ergens bij scène vier wil het alsnog een klein rolletje. Zorg dat er dan nog iets vrij is.

Rollen trekken in plaats van kiezen

Leg de rolkaartjes omgekeerd op tafel en laat iedereen er een pakken. Dat klinkt als een omweg en het scheelt een hoop: niemand is voorgetrokken, en het trekken zelf is meteen het spannendste moment van de middag.

Wat helpt: op elk kaartje staat niet alleen een naam maar ook wat dat personage goed kan. Dan is er geen saaie rol, alleen een andere.

Ruilen mag, als ze het onderling eens worden. Dat lossen ze meestal binnen een minuut zelf op.

Grote groepen en kleine groepen

Tien rollen voor de camera en vijf taken erachter, dat loopt comfortabel tot een kind of vijftien.

• Minder dan acht? Dan speelt iemand twee rollen. Dat vinden ze meestal prachtig, want dan moeten ze zich omkleden.
• Meer dan vijftien? Dan maak je er taken bij: fotograaf voor de set-foto's, tweede camera, of iemand die de attributenlijst bijhoudt. Die laatste klinkt saai en is in de praktijk een van de serieuste banen van het stel.

Houd energie voor het eind

Rond het derde kwartier is de eerste spanning eraf. Plan daar iets fysieks: een scène waarin ze allemaal tegelijk mogen schreeuwen of rennen, en daarna de bloopers. Allebei geven ze de energie een uitweg, en allebei leveren ze later het leukste beeld op.

Een kind dat niet in beeld durft, is vaak een geweldige regisseur.

Dat is geen troostprijs. Dat is gewoon waar.